Mỗi mùa tuyển sinh, ngành giáo dục Việt Nam lại sôi động với những quy định mới, phương thức xét tuyển đa dạng và câu chuyện về những tài năng trẻ. Năm 2025-2026 không phải là ngoại lệ. Bức tranh tuyển sinh đại học đang dần định hình với nhiều điểm nhấn đáng chú ý, phản ánh nỗ lực đồng bộ hóa chất lượng, đa dạng hóa cơ hội và định hướng nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước.

Những Thay Đổi Cốt Lõi Từ Bộ Giáo dục và Đào tạo: Siết Chặt Để Đảm Bảo Chất Lượng

Một trong những điểm nóng được quan tâm nhất là những điều chỉnh trong quy chế tuyển sinh từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, dự kiến áp dụng từ năm 2026. Đây được xem là động thái nhằm nâng cao chất lượng đầu vào và tạo sự công bằng hơn trong tuyển sinh:

• Siết chặt xét tuyển học bạ: Thay vì xét tuyển riêng, thí sinh dùng học bạ để xét tuyển vào đại học sẽ phải đạt điểm sàn tối thiểu 15/30 điểm từ kỳ thi tốt nghiệp THPT. Đây là một bước đi quan trọng nhằm đảm bảo rằng ngay cả những thí sinh có thành tích học tập tốt ở phổ thông cũng cần có một nền tảng kiến thức vững chắc được kiểm chứng qua kỳ thi quốc gia. Mục tiêu là để tránh tình trạng 'lách luật' hay lạm dụng phương thức học bạ mà không có sự đối sánh với mặt bằng chung.
• Giảm điểm cộng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế: Điểm cộng cho các chứng chỉ như IELTS sẽ bị giảm một nửa. Điều này cho thấy Bộ Giáo dục muốn giảm bớt sự phụ thuộc vào các chứng chỉ ngoại ngữ như một 'phao cứu sinh' hay lợi thế quá lớn, thay vào đó khuyến khích thí sinh tập trung vào kết quả học tập và thi cử toàn diện. Mặc dù tiếng Anh vẫn rất quan trọng, nhưng việc giảm điểm cộng giúp cân bằng hơn các yếu tố xét tuyển.
• Giới hạn nguyện vọng xét tuyển: Thí sinh sẽ bị giới hạn ở 15 nguyện vọng. Quy định này nhằm giúp thí sinh có sự cân nhắc kỹ lưỡng hơn khi lựa chọn ngành nghề, trường học, tránh tình trạng đăng ký tràn lan không có định hướng rõ ràng, đồng thời giúp công tác xét tuyển của các trường trở nên hiệu quả hơn.

Những thay đổi này cho thấy tầm nhìn của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong việc chuẩn hóa quy trình tuyển sinh, đảm bảo chất lượng đầu vào, đồng thời giúp thí sinh có định hướng rõ ràng và nghiêm túc hơn với lựa chọn tương lai của mình.

Khi Các Trường Chủ Động Tạo Lối Đi Riêng: Linh Hoạt Và Đa Dạng Hóa

Trong bối cảnh quy chế chung có những điều chỉnh, nhiều trường đại học vẫn chủ động đưa ra các phương thức tuyển sinh linh hoạt, phù hợp với đặc thù ngành nghề và mục tiêu đào tạo:

• Đại học Xây dựng Hà Nội (HUCE) linh hoạt với IELTS: Trong khi Bộ Giáo dục siết chặt điểm cộng IELTS, Đại học Xây dựng Hà Nội lại có động thái điều chỉnh quy đổi điểm IELTS từ 5.0 trở lên thành điểm 8 môn tiếng Anh, dễ hơn so với năm trước. Đây là một ví dụ điển hình cho thấy các trường đại học đang tìm cách cân bằng giữa việc nâng cao chất lượng ngoại ngữ cho sinh viên và mở rộng cơ hội tiếp cận cho thí sinh. Việc này không chỉ khuyến khích học sinh trau dồi tiếng Anh mà còn tạo điều kiện cho những em có năng lực ngoại ngữ tốt nhưng có thể chưa đạt điểm cao tuyệt đối trong kỳ thi tốt nghiệp.
• Khối trường Bộ Quốc phòng mở rộng cơ hội hệ dân sự: 15 trường thuộc Bộ Quốc phòng dự kiến tuyển gần 3.900 học viên hệ dân sự từ bậc cử nhân đến tiến sĩ. Đây là một kênh tuyển sinh quan trọng, mở ra nhiều cơ hội cho thí sinh muốn theo đuổi các ngành nghề đặc thù, đòi hỏi tính kỷ luật cao và có sự đảm bảo về việc làm sau khi tốt nghiệp. Sự mở rộng này không chỉ đáp ứng nhu cầu nhân lực cho các ngành nghề đặc thù mà còn đa dạng hóa lựa chọn cho thí sinh, đặc biệt là những em mong muốn một môi trường học tập và rèn luyện nghiêm túc.

Sự chủ động của các trường trong việc xây dựng phương án tuyển sinh cho thấy tính tự chủ ngày càng cao của các cơ sở giáo dục, đồng thời tạo nên bức tranh tuyển sinh đa dạng, đáp ứng nhu cầu học tập và phát triển nghề nghiệp của nhiều đối tượng thí sinh.

Định Vị Chất Lượng Và Chuẩn Mực Quốc Tế: Hướng Tới Nguồn Nhân Lực Toàn Cầu

Bên cạnh những điều chỉnh về quy trình, mục tiêu cuối cùng của giáo dục đại học vẫn là tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao, có khả năng cạnh tranh trong môi trường quốc tế:

• Dấu ấn của BUV trong đào tạo nhân lực chất lượng cao: Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV) tiếp tục khẳng định vị thế của mình với chất lượng đào tạo được kiểm định bởi các tổ chức uy tín quốc tế, mạng lưới đối tác rộng khắp và triết lý lấy người học làm trung tâm. BUV là một ví dụ điển hình cho xu hướng giáo dục hội nhập, cung cấp chương trình đào tạo theo chuẩn quốc tế, giúp sinh viên không chỉ giỏi chuyên môn mà còn thành thạo ngoại ngữ, kỹ năng mềm, sẵn sàng làm việc trong môi trường đa văn hóa. Đây là minh chứng cho thấy nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao, có khả năng thích ứng toàn cầu đang ngày càng tăng tại Việt Nam.
• Ghi nhận tài năng: Đội tuyển Olympic Toán châu Á - Thái Bình Dương: 22 học sinh xuất sắc, phần lớn từng đạt giải nhất quốc gia, được chọn vào đội tuyển Olympic Toán học châu Á - Thái Bình Dương. Đây là niềm tự hào của nền giáo dục nước nhà, thể hiện sự đầu tư vào việc phát hiện và bồi dưỡng tài năng từ sớm. Những thành tích này không chỉ mang lại vinh quang cho cá nhân và đất nước mà còn là nguồn cảm hứng lớn cho thế hệ trẻ, khẳng định giá trị của tri thức và sự nỗ lực không ngừng.

Những câu chuyện về BUV và đội tuyển Olympic Toán cho thấy hai mặt của một đồng xu: một bên là đào tạo nhân lực theo chuẩn quốc tế để đáp ứng thị trường, một bên là phát hiện và bồi dưỡng những tài năng kiệt xuất, những người sẽ là mũi nhọn trong các lĩnh vực khoa học công nghệ. Cả hai đều hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Việt Nam.

Nhận Định và Lời Khuyên Cho Thí Sinh: Chủ Động Nắm Bắt Tương Lai

Bức tranh tuyển sinh 2025-2026 cho thấy một xu hướng rõ ràng: đa dạng hóa cơ hội nhưng đồng thời cũng nâng cao yêu cầu về chất lượng và sự chủ động của thí sinh. Với vai trò là một nhà báo giáo dục, tôi có một vài lời khuyên dành cho các em học sinh và phụ huynh:

• Hiểu rõ quy chế và phương thức xét tuyển: Các em cần cập nhật thông tin chính thức từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, cũng như từ các trường đại học mục tiêu. Đừng chỉ nghe theo tin đồn mà hãy tìm hiểu kỹ từng điều khoản, đặc biệt là về việc xét học bạ, điểm cộng IELTS và giới hạn nguyện vọng.
• Đa dạng hóa lựa chọn và không ngừng nâng cao năng lực bản thân: Đừng đặt cược vào một phương thức duy nhất. Hãy chuẩn bị tốt cho kỳ thi tốt nghiệp THPT, đồng thời xem xét các chứng chỉ ngoại ngữ, các kỳ thi đánh giá năng lực (nếu có), và tìm hiểu về các ngành nghề đặc thù ở khối trường quân đội, công an nếu đó là định hướng của mình. Việc học tiếng Anh vẫn là một lợi thế cực lớn, không chỉ cho tuyển sinh mà còn cho cả quá trình học tập và làm việc sau này.
• Tìm hiểu kỹ về ngành nghề và trường học: Với giới hạn nguyện vọng, việc lựa chọn trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Hãy dành thời gian tìm hiểu sâu về chương trình đào tạo, cơ hội việc làm, môi trường học tập của từng trường, từng ngành để đưa ra quyết định sáng suốt nhất.

Kết Luận: Tương Lai Rộng Mở Cho Người Sẵn Sàng

Tuyển sinh đại học 2025-2026 không chỉ là một kỳ thi, mà còn là một hành trình định hướng tương lai. Những điều chỉnh từ Bộ Giáo dục và sự linh hoạt từ các trường đại học đang tạo ra một hệ sinh thái giáo dục năng động, nơi chất lượng được đề cao và cơ hội được mở rộng cho những ai thực sự nỗ lực. Hãy chủ động tìm hiểu, chuẩn bị kỹ lưỡng và tự tin bước vào cánh cửa đại học, nơi những ước mơ và hoài bão của các em sẽ được chắp cánh.